Karol Edward Świtalski
Biografia
Karol Edward Świtalski urodził się 23 października 1902 roku w Radomsku. Był polskim duchownym luterańskim i starszym kapelanem wyznania ewangelicko-augsburskiego Wojska Polskiego.
Studiował teologię ewangelicką na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego (1924–1929) i 13 października 1929 ordynowany został w kościele Świętej Trójcy w Warszawie.
W latach 1929–1931 pełnił funkcję prefekta w seminarium nauczycielskim w Działdowie, a w latach 1931–1932 był administratorem w Łomży.
26 lutego 1931 przyjęty został do rezerwy duchowieństwa wojskowego w stopniu kapelana ze starszeństwem z 1 stycznia 1931 i powołany do służby czynnej na stanowisko pełniącego obowiązki szefa duszpasterstwa wyznania ewangelickiego przy Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu nad Bugiem. Równocześnie pełnił funkcję tamtejszego administratora zbiorowego. 27 czerwca 1935 został przemianowany na zawodowego kapelana wojskowego w stopniu kapelana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1931 i 1. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania ewangelicko-augsburskiego. 8 grudnia 1935 został mianowany proboszczem przy Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu, jako następca ks. Józefa Mamicy. Wprowadzony w urząd 23 lutego 1936 w kościele staroluterskim przy ul. Ogrodowej, z którego w okresie międzywojennym korzystała również cywilna parafia ewangelicko-augsburska. Nabożeństwa wojskowe odprawiał 3 razy w miesiącu w sali konfirmacyjnej przy kościele, a raz na miesiąc w kościele, wspólnie ze zborcami, współpracując z ks. Gustawem Manitiusem.
Był zaangażowany w usiłowania wzbudzenia pełnej polskiej świadomości narodowej wśród ewangelickiej ludności w rejonie Kępna, należącej do Kościoła ewangelicko-unijnego, gdzie 6 września 1936 uczestniczył w tworzeniu oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i odprawiał nabożeństwa patriotyczne, a także organizował pomoc gwiazdkową dla dzieci z Przybyszowa. Parokrotnie odprawiał polskie nabożeństwa w Rawiczu. W latach 1937–1939 był członkiem komitetu redakcyjnego „Głosu Ewangelickiego” (Warszawa). Na stopień starszego kapelana został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 1. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania ewangelicko-augsburskiego. Na stanowisku szefa duszpasterstwa ewangelickiego Okręgu Korpusu Nr VII pozostał do 1939.
Po wybuchu II wojny światowej został przez okupanta pozbawiony funkcji kościelnych i ukrywał się pod przybranym nazwiskiem jako robotnik rolny i urzędnik.
Po powrocie zaraz po ustaniu działań wojennych, pierwsze nabożeństwo odprawił w mieszkaniu w domu PTE przy ul. Kossaka 9 w Poznaniu już 30 marca 1945 starając się wraz ze świeckimi współpracownikami o normalizację życia kościelnego. Mimo starań, nie udało się pozyskać żadnego z kościołów poewangelickich. Dopiero w 1946 parafia otrzymała tymczasową kaplicę cmentarną przy ul. Grunwaldzkiej, która służyła następnie niemal 60 lat, aż do wybudowania kościoła Łaski Bożej. Ks. Karol Świtalski w 1946 wznowił nabożeństwa w Lesznie, przyczynił się do powstania nowych polskich parafii w Gorzowie Wielkopolskim i w Szczecinie, podejmował działania na rzecz organizacji parafii w Zielonej Górze. Po 23 września 1948 zrezygnował z pracy w Poznaniu i objął administrację parafii w Gorzowie Wielkopolskim i w Szczecinie, a 4 lipca 1950 rozpoczął pracę w parafii w Koninie, nadal mieszkając w Poznaniu (ponieważ plebania w Koninie została zajęta) i obsługiwał również zbory Grodziec, Izbica Kujawska, Koło, Sompolno i Zagórów. Około 1960 został konsenior (zastępca seniora) diecezji pomorsko-wielkopolskiej.
21 lipca 1946 został wyznaczony do posługi duszpasterskiej przy byłym gauleiterze Kraju Warty i zbrodniarzu wojennym Arthurze Greiserze. Na prośbę oskarżonego udzielił mu sakramentu Wieczerzy Pańskiej i towarzyszył mu aż do egzekucji.
Z powodów rodzinnych w czerwcu 1964 wyjechał do Niemiec Zachodnich, gdzie w miarę możliwości nadal działał w polonijnym duszpasterstwie, zwłaszcza w okolicach Frankfurtu nad Menem. Utrzymywał kontakt z Polskim Kościołem Ewangelicko-Augsburskim na Obczyźnie w Anglii i wysyłał teksty do Posła Ewangelickiego w Londynie. Za starania o sprawę polską otrzymał Medal XV-lecia Związku Żołnierzy Kresowych.
tytulatura duchowieństwa wojskowego II RP
tytulatura duchowieństwa wojskowego II RP
↑Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931, s. 90, 117.
↑Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935, s. 84.
↑Rybka i Stepan 2021 ↓, s.766.
↑Rybka i Stepan 2021 ↓, s.432.
↑Rybka i Stepan 2006 ↓, s.409.
↑Rybka i Stepan 2006 ↓, s.949.
↑Schulz 1977 ↓, s.19.
Bibliografia
Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych.[dostęp 2022-01-19]. Jerzy J. Domasłowski, Jerzy J., Kościół Ewangelicko-Augsburski w Poznaniu i w Zachodniej Wielkopolsce w latach 1919-2005, Poznań: Parafia Ewangelicko-Augsburska w Poznaniu, 2005, ISBN 83-922889-0-4, OCLC 69480325. Andrzej Mendrok, Historia Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Koninie, Konin, [Parafia], 2006, ISBN 83-916462-7-0. Andrzej Mendrok. Parafia ewangelicko-augsburska Świętego Ducha w Koninie. Rocznik Koniński 2007 (T. 16). s.195–214. OCLC 999094511. Krzysztof Jan Rej: Ewangelicka służba duszpasterska w Wojsku Polskim 1919–1950. Warszawa: Wydawnictwo Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego, 2000. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon, 2021. ISBN 978-83-66687-09-7. Richard Hans Schulz: Der Kampf um Posen - 1945. Hameln: Selbstverlag des Verfassers, 1977. (niem.).